En Zor Bölümler ve En Kolay Bölümler: Zorluk Gerçekte Ne Demek?

Birçok öğrenci en zor bölümler hangileri diye araştırır, bazıları onlardan uzak durmak, bazıları da kendini kanıtlamak için. Diğerleri ise daha az stresli bir diploma umuduyla en kolay bölümleri arar. İki soru da mantıklı. Ancak “zor” ve “kolay” sabit etiketler değil, çünkü bir öğrenciye ağır gelen bölüm başka birine çok doğal gelebilir. Bu rehberde bir bölümü gerçekten neyin zorlaştırdığını, kolay bölümlerin neden tuzak olabileceğini ve size uygun olanı nasıl ölçeceğinizi anlatıyoruz.

Bir bölümü zor yapan nedir?

Zorluk genellikle birkaç etkenin karışımıdır. Programlar ülkeye ve üniversiteye göre değişir, ancak bu etkenler neredeyse her yerde karşınıza çıkar.

Sabit ders saatleri. Kâğıt üzerinde Avrupa’da her tam zamanlı yıl aynı yükü taşır, çünkü 60 AKTS kredisi bir tam eğitim yılına eşittir. Ancak pratikte bu saatlerin yapısı çok farklıdır. Örneğin tıp, mühendislik ve mimarlık haftayı değiştiremeyeceğiniz derslerle, laboratuvarla, stüdyo saatleriyle veya hastane uygulamalarıyla doldurur. Buna karşılık birçok sosyal bilim ve beşeri bilim programında sabit saatler daha azdır, kendi başınıza planlamanız gereken okuma ise daha fazladır.

Matematik ve soyut düşünme. Mühendislik, fizik, matematik, bilgisayar bilimleri ve iktisat büyük ölçüde matematiğe dayanır. Okulda matematik sizi zorluyorsa bu bölümler üniversitede genellikle daha da zor gelir, çünkü seviye birinci yıldan itibaren hızla yükselir. Öte yandan matematiği seven öğrenciler bu bölümleri çoğu zaman okuma ağırlıklı bölümlerden daha mantıklı bulur.

Ezber, uygulama ve sınavlar. Tıp, eczacılık ve hukuk çok büyük miktarda bilgiyi öğrenmenizi ve aklınızda tutmanızı ister. Ayrıca mimarlık ve tasarım uzun stüdyo projeleri ve jüri değerlendirmeleri ekler. Bazı programlar temel dersleri geçmeden üst sınıfa geçmenize izin vermez, bazıları ise dersi sonra tekrar almanıza imkân tanır. Başarı oranları da faydalı bir işaret olurdu, ama üniversiteler bunları kıyaslamanıza imkân veren bir biçimde nadiren yayımlar. Bu yüzden kaynağını belirtmeden bölümleri başarısızlık oranına göre sıralayan listelere temkinli yaklaşın.

En zor bölümler hangileri?

Listeler farklıdır, ama aynı bölümler tekrar tekrar karşımıza çıkar:

• Tıp: uzun bir program, çok fazla bilgi ve klinik eğitim. Türkiye’de tıp altı yıl sürer.
• Mühendislik: ileri matematik ve fizik, ayrıca laboratuvarlar ve ekip projeleri.
• Mimarlık: stüdyo projeleri, sıkışık teslim tarihleri ve jüri değerlendirmeleri.
• Fizik ve matematik: çok soyut teoriler ve ispatlar.
• Hukuk ve eczacılık: yoğun okuma veya ezber, birçok ülkede de mezuniyetten sonra bir meslek sınavı.

En zor bölümler bile bir tehlike işareti değildir. Alanını seven bir öğrenci için emek anlam taşır ve zorluk çoğu zaman bölümün çekiciliğinin bir parçasıdır.

En kolay bölümler gerçekten kolay mı?

En kolay bölümler listeleri genellikle daha az matematik ve daha az sabit saat içeren alanları sayar, örneğin bazı iletişim, turizm, işletme, sosyal bilim veya beşeri bilim programları. Bu listeler çoğunlukla görüşlere ya da not ortalamalarına dayanır. Notlar ise ne kadar öğrendiğinizden çok üniversitenin nasıl not verdiğini gösterir. Yine de bu bölümlerin hiçbiri emeksiz değildir. Bol okuma, yazma, sunum ve bağımsız çalışma ister, en başarılı öğrenciler de çok çalışır.

En zor bölümler yerine kolay bölüm seçmek neden tuzak olabilir?

Kolay bir bölüm yine iyi bir seçim olabilir, ama yalnızca doğru nedenlerle. Şu risklere dikkat edin:

• Mezuniyetten sonra daha fazla rekabet. Pek çok öğrenci bir alanı kolay göründüğü için seçtiğinde, her mezunun öne çıkması zorlaşır.
• Kendi başınıza kurmanız gereken beceriler. Sabit saatler az olunca staj, proje ve dil öğrenmek sizin çabanıza kalır.
• Düşük motivasyon. Sadece stresten kaçmak için seçtiğiniz bir bölüm boş gelebilir, sıkılmak da en basit dersi bile zorlaştırır.
• Girişi kolay olan, okuması kolay demek değildir. Düşük bir taban sıralaması yerler için rekabetin az olduğunu gösterir, programın hafif olduğunu değil. Örneğin YÖK Atlas geçmiş yılların başarı sıralarını gösterir. Bu sıralar girişteki rekabeti anlatır, derslerin zorluğunu değil.

En zor bölümler size de zor mu? Uyumu ölçmenin yolu

Doğru soru genel olarak en zor bölümler hangileri değil, sizin için hangilerinin zor olduğudur. Şu kontrol listesini kullanın:

1. Birinci yılın derslerini okuyun. Üniversitenin sitesindeki ders planı ne kadar matematik, laboratuvar veya okuma olduğunu gösterir.
2. Bu dersleri güçlü olduğunuz derslerle karşılaştırın. Okulda iyi olduğunuz derslere dayanan temel dersleri arayın.
3. Şu anki öğrencilere sıradan bir haftalarını sorun. Kaç saat sabit dersleri var ve ne kadar kendi başlarına çalışıyorlar?
4. Alanı kısaca deneyin. Ücretsiz bir online giriş kursu veya bir yaz projesi, bu işten keyif alıp almadığınızı hızla gösterir.
5. Programın başarısızlığa nasıl yaklaştığını öğrenin. Bütünleme, sınıf tekrarı ve bölüm değiştirme kurallarını sorun.
6. Bir kariyer değerlendirmesine girin. Değerlendirme ilgi alanlarınıza ve güçlü yönlerinize uyan alanları gösterir. Lise öğrencileri için kariyer değerlendirmesi rehberimiz sonuçları nasıl kullanacağınızı anlatıyor.

Ardından son kararı vermek için doğru üniversite bölümünü seçme rehberimizi kullanın. Bütün alanları yan yana görmek isterseniz üniversite bölümleri rehberimize göz atın.

ILEAP size nasıl yardımcı olur?

ILEAP partner okullarında kariyer rehberliği, kariyer koçluğu oturumları ve 200 soruluk kariyer değerlendirmesiyle başlar. Değerlendirme kişilik, ilgi alanları, değerler, beceriler, akıl yürütme ve üniversiteye hazırlığı kapsar. Ardından her öğrenci iLEAP platformunda bölüm seçenekleri içeren ayrıntılı bir rapor alır. Böylece “Bu bölüm bana zor gelir mi?” sorusu söylentilerden değil, öğrencinin güçlü yönlerine dair net bir resimden başlar. Sonra birebir danışmanlık, öğrencinin seçeneklerini sakin bir şekilde karşılaştırmasına yardım eder. Alan uzmanları ve mezunlar da işin gerçekte neye benzediğini gösterir. Değerlendirmenin nasıl işlediğini görün.

Sıkça sorulan sorular

En zor bölümler daha iyi iş imkânı sunar mı?

Kendiliğinden sunmaz. İş imkânları alana, ülkeye ve özellikle eğitim boyunca kazandığınız beceri ve deneyime bağlıdır. Geleceğin bölümleri rehberimiz her bölümü geleceğe nasıl hazırlayabileceğinizi anlatıyor.

Tıp en zor bölüm mü?

Süresi, bilgi miktarı ve klinik eğitimi yüzünden çoğu kişi tıbbı en zor bölüm olarak görür. Yine de biyolojiyi ve hasta bakımını seven bir öğrenci tıbbı ileri matematikten daha kolay bulabilir.

Bölümüm çok zor gelirse değiştirebilir miyim?

Çoğu zaman evet, ancak kurallar, zamanlama ve maliyet ülkeye ve üniversiteye göre değişir. Bölüm değiştirmek rehberimiz seçenekleri anlatıyor, yine de baştan dikkatli seçmek size zaman kazandırır.