Çocuğum Ders Çalışmıyor: Ergenlikteki Bir Genci Derse Nasıl Motive Edersiniz?

Çocuğum ders çalışmıyor diye endişeleniyorsanız yalnız değilsiniz. Kapalı kitaplar, elde telefon ve her akşam aynı tartışma pek çok evde tanıdık bir manzara. İyi haber şu: motivasyon doğuştan gelen sabit bir özellik değil. Genç kendini biraz söz sahibi hissettiğinde, ilerlemesini gördüğünde ve neden çalıştığını anladığında motivasyon büyür. Bu rehberde gençlerin neden isteksizleştiğini ve baskıdan daha iyi işe yarayan adımları anlatıyoruz.

Çocuğum ders çalışmıyor: nedenleri neler?

Düşük motivasyon çoğunlukla bir işarettir, çocuğunuzun karakterindeki bir kusur değil. Bu yüzden önce arkasındaki nedeni anlamaya çalışın. En yaygın nedenler şunlar:

• Okul hayatından uzak geliyor. Genç, bir dersin neden önemli olduğunu göremezse emek anlamsız gelir.
• Üst üste düşük notlar. Birkaç kötü sonuçtan sonra bazı gençler denemeyi bırakır, çünkü denememek başarısız olmaktan daha az acıtır.
• Fazla kontrol. Yetişkinler her saati planladığında pek çok genç daha az çalışarak karşı koyar.
• Yorgunluk. Geç yatmak ve düzensiz uyku odaklanmayı zorlaştırır, bu yüzden ders olduğundan daha ağır gelir.
• Gizli bir zorluk. Bir öğrenme güçlüğü, stres, arkadaş sorunları veya zorbalık dışarıdan tembellik gibi görünebilir.

Önce sakin bir soruyla başlayın: Bu dersi senin için zor yapan ne? Ardından cevabın tamamını sözünü kesmeden dinleyin. Ergen ile iletişim rehberimiz bu konuşmalar için daha fazla yöntem anlatıyor.

Çocuğum ders çalışmıyor: baskı neden işe yaramaz?

Tehdit, ceza ve sürekli hatırlatma bir genci bir akşamlığına masaya oturtabilir. Ancak sınavlara kadar sürecek bir motivasyonu nadiren oluşturur. Pek çok psikolog kalıcı motivasyonun arkasında üç ihtiyaçtan söz eder: seçme duygusu, ilerleme duygusu ve bağ kurma duygusu. Baskı ilkini ortadan kaldırır, üçüncüsüne de çoğu zaman zarar verir. Bu yüzden en iyi yol, bu ihtiyaçlarla birlikte hareket etmektir, onlara karşı değil.

Gerçek seçenekler sunun

Gençler kendi hayatlarında söz sahibi olmak ister. Bunu saygıyla karşılayıp aynı zamanda net beklentilerinizi koruyabilirsiniz. Püf noktası şu: hedef konusunda birlikte anlaşın, ayrıntıların çoğunu ise gence bırakın.

Hedefleri birlikte belirleyin

Çocuğunuza bu okul yılından ne istediğini sorun, ardından bunu bir veya iki somut hedefe dönüştürmesine yardım edin. Örneğin “bu dönem matematik notumu bir üst seviyeye çıkarmak”, “daha çok çalışmak” hedefinden çok daha net. Gencin kendi koyduğu hedef, sizin onun için koyduğunuz hedeften çok daha güçlüdür.

Planı ona bırakın

Sonra ne zaman ve nerede çalışacağını, ikinizin de kabul ettiği sınırlar içinde ona bırakın. Ayrıca emir yerine seçenek sunun, örneğin bu akşam kimyayla mı yoksa tarihle mi başlamak istediğini sorun. Bu küçük seçimler direnci azaltır.

Başlaması kolay bir çalışma rutini

Motivasyon çoğu zaman eylemden sonra gelir, önce değil. Basit bir rutin, gencin canı istemese bile başlamasını kolaylaştırır. Genellikle işe yarayanlar şunlar:

• Sabit bir saat ve yer. Her gün aynı saatte aynı masa, ders çalışmayı alışkanlığa dönüştürür.
• Kısa bloklar. 25 ile 40 dakikalık bir çalışmanın ardından kısa bir mola yeterli.
• Kolay bir ilk görev. Hızlı bir işle başlamak, zor işler için ivme kazandırır.
• Telefon başka odada. Çalışma sırasında telefonun başka bir odada durması konusunda anlaşın.
• Haftalık değerlendirme. Pazar günü neyin iyi gittiğine ve neyin değişmesi gerektiğine birlikte bakın.

Sizin göreviniz rutini korumak, her dakikayı denetlemek değil.

Dersi, çocuğunuzun seçtiği bir geleceğe bağlayın

Gençler kendilerine ait bir hedef için daha çok çalışır. Bu yüzden çocuğunuzun bugünkü derslerini ilgisini çeken bir geleceğe bağlamasına yardım edin, o gelecek henüz belirsiz olsa bile.

• Bu ay hangi meslek veya alanların ilgisini çektiğini sorun.
• Hedeflediği bölümleri ve geçmiş yılların başarı sıralarını YÖK Atlas üzerinde birlikte inceleyin.
• Ardından geriye doğru gidin ve bu yolun hangi dersleri, hangi puanı gerektirdiğine bakın.
• Son olarak, onu bu hedefe yaklaştıracak bir okul hedefi belirleyin.

Çocuğunuz “Eczacılığı denemek istiyorum, bu yüzden kimyaya ihtiyacım var” dediğinde, motivasyonu artık dışarıdan vermeniz gerekmez. O noktada “çocuğum ders çalışmıyor” cümlesi çoğu zaman kendiliğinden azalır. Henüz hiçbir fikri yoksa, çocuğum ne olmak istediğini bilmiyor rehberimiz size yol gösterir. Ayrıca çocuğunuzun kariyer seçimini desteklemek rehberimizde yedi öneri daha var.

Notları değil, emeği ve ilerlemeyi övün

Notlar, küçük adımlardan oluşan uzun bir zincirin sonunda gelir. Bu yüzden daha sık görmek istediğiniz davranışları övün: zamanında başlamak, öğretmene soru sormak veya zor bir alıştırmayı bitirmek. Örneğin “Çok zekisin” yerine “O soru zorken bile vazgeçmedin” deyin. Ayrıca çocuğunuzu kardeşleriyle veya sınıf arkadaşlarıyla değil, kendi eski sonuçlarıyla karşılaştırın. Gencin kendi gözüyle gördüğü ilerleme, en güçlü motivasyon kaynaklarından biridir.

Çocuğum ders çalışmıyor diyorsanız bunlardan uzak durun

• Karşılaştırma: kuzenler, kardeşler veya arkadaşlarla.
• Uygulamayacağınız tehditler: örneğin tatili iptal etmek.
• Sürekli hatırlatma: genç bir sonraki hatırlatmayı beklemeyi öğrenir.
• Ödevi onun yerine yapmak: saat geç olsa bile.
• Bütün yılı tek bir notla yargılamak.
• Geleceği tehdit olarak kullanmak: örneğin “işsiz kalacaksın” demek.

Motivasyon düşüklüğü başka bir şeye işaret ettiğinde

Bazen “çocuğum ders çalışmıyor” sorununun arkasında daha büyük bir mesele vardır. Çocuğunuz çoğu gün üzgün görünüyorsa okul rehber öğretmeniyle veya bir doktorla konuşun. Her zamankinden çok daha fazla ya da çok daha az uyuyorsa veya arkadaşlarından uzaklaşıyorsa da aynısını yapın. Okula, bir öğrenme güçlüğünün bu durumu açıklayıp açıklamadığını da sorun. Sınav dönemlerinde ise sınav kaygısı rehberimizi de okuyun.

Çocuğum ders çalışmıyor diyen velilere ILEAP nasıl yardımcı olur?

Motivasyon, öğrencinin bir yönü olduğunda en hızlı şekilde büyür. ILEAP’in partner okullarında öğrenciler kariyer koçluğu oturumlarıyla ve kişilik, ilgi, değer ve becerileri ölçen 200 soruluk bir değerlendirmeyle başlar. Ardından iLEAP platformunda her öğrenci ayrıntılı bir rapor ve bir gelişim planı alır. Böylece sonraki adımlar netleşir ve hedefler gerçekten öğrencinin kendi hedefleri olur. Bu yolculuğa öğrenci yön verir, veliler ise bu rehberdeki adımlarla evde destek olur. ILEAP platformunu keşfedin veya ILEAP programının okulunuzda nasıl işlediğine bakın.

Sıkça sorulan sorular

Çocuğum ders çalışmıyor ve okulun boşuna olduğunu söylüyor, ne yapmalıyım?

Hemen tartışmaya girmeyin. Bunun yerine gelecekte ne yapmak istediğini sorun, sonra o yolun hangi okul becerilerini gerektirdiğini gösterin. Önemsediği bir hedef, okula bir anlam katar.

İyi notlar için para ödülü vermeli miyim?

Ödüller kısa bir süre işe yarayabilir, örneğin yeni bir rutini başlatırken. Ancak öğrenmenin yalnızca biri para ödediğinde önemli olduğunu da öğretebilir. Övgü ve ortak hedefler genellikle daha uzun süre etkili olur.

Değişimi ne zaman görürüm?

Yeni rutine en az birkaç hafta zaman tanıyın. Motivasyon çoğu zaman yavaş döner, önce küçük alışkanlıklar, sonra daha iyi sonuçlar olarak. Bu yüzden kötü bir günden sonra bile rutini sürdürün.