TYT ve AYT Nedir? Dersler, Soru Sayıları ve Süreler

TYT ve AYT, Türkiye’nin üniversite giriş sınavı YKS’nin iki ana oturumudur. Öğrencilerin YKS hakkında sorduğu soruların neredeyse tamamı bu iki teste dayanır: hangi dersler var, kaç soru çıkıyor ve bir bölüm hangi testi istiyor? Bu rehberde TYT ve AYT’yi 2026 sınavının rakamlarıyla tek tek anlatıyoruz. Böylece neye çalıştığınızı tam olarak görebilirsiniz.

Bir dakikada TYT ve AYT

İlk olarak TYT (Temel Yeterlilik Testi), temel yeterlilik testidir. Her aday bu teste girer ve iki yıllık ön lisans programları için tek başına yeterlidir. Ardından AYT (Alan Yeterlilik Testleri) gelir. AYT; matematik, fen, edebiyat ve sosyal bilimlerden oluşan alan testleridir. Tıptan hukuka kadar dört yıllık lisans programlarının çoğu için AYT gerekir.

Ayrıca iki test de haziranda aynı hafta sonuna denk gelir: TYT cumartesi sabahı, AYT pazar sabahı. Pazar öğleden sonra ise dil programları için üçüncü oturum olan YDT vardır. Tüm kuralları ÖSYM’nin 2026-YKS Kılavuzu’nda bulabilirsiniz.

TYT: Herkesin girdiği test

TYT’de 165 dakikada 120 soru vardır. Sorular, derin konu bilgisinden çok genel becerileri ölçer:

• Türkçe, 40 soru: örneğin okuduğunu anlama, paragraf, dil bilgisi ve sözcükte anlam.
• Sosyal bilimler, 20 soru: tarih 5, coğrafya 5, felsefe 5 ve din kültürü 5. Din kültüründen muaf olan öğrenciler bunun yerine 5 ek felsefe sorusu çözer.
• Temel matematik, 40 soru: örneğin sayılar, problemler, temel cebir ve geometri.
• Fen bilimleri, 20 soru: fizik 7, kimya 7 ve biyoloji 6.

Türkçe ve temel matematik, testin üçte ikisini oluşturur. Bu yüzden TYT sonucunu büyük ölçüde bu iki ders belirler. Arap öğrenciler için önemli bir not: Türkçe bölümü yabancılar için bir dil sınavı değildir. Ana dili Türkçe olanlar için yazılmıştır. Bu nedenle erkenden ve ciddi bir şekilde çalışmak gerekir.

AYT: Alan testleri

AYT’de 180 dakikada 160 soru vardır ve sorular dört teste ayrılır. Ancak hepsini çözmezsiniz. Puan türünüze uygun testleri seçersiniz:

• Türk dili ve edebiyatı-sosyal bilimler 1, 40 soru: edebiyat 24, tarih 10 ve coğrafya 6.
• Sosyal bilimler 2, 40 soru: tarih 11, coğrafya 11, felsefe grubu 12 ve din kültürü 6.
• Matematik, 40 soru: örneğin fonksiyonlar, türev, integral ve geometri gibi ileri konular.
• Fen bilimleri, 40 soru: fizik 14, kimya 13 ve biyoloji 13.

Bölümünüz hangi testleri istiyor?

Hedeflediğiniz bölüm, hangi AYT testlerinin puanınıza gireceğini belirler. Lisans programları için dört puan türü vardır:

1. SAY (sayısal): AYT matematik ve AYT fen; örneğin tıp, diş hekimliği, eczacılık, mühendislik ve mimarlık bu puanı kullanır.
2. EA (eşit ağırlık): AYT matematik ile edebiyat-sosyal bilimler 1; örneğin hukuk, işletme, ekonomi ve psikoloji bu puanı kullanır.
3. SÖZ (sözel): edebiyat ve iki sosyal bilimler testi; örneğin tarih, Türk dili ve edebiyatı ve bazı öğretmenlik programları bu puanı kullanır.
4. DİL (dil): YDT yabancı dil testi; örneğin mütercim tercümanlık ve dil öğretmenliği bu puanı kullanır.

Her puan türünde TYT, sonucun yüzde 40’ını oluşturur. Yani tıbbı hedefleyen bir öğrenci de TYT’deki Türkçe sorularını göz ardı edemez. Bu yüzden puan türünüzü erken seçin, çünkü çalışma planınızın yarısını o belirler.

Soru başına süre

Süreler dardır, bu nedenle zaman planı önemlidir. TYT’de soru başına yaklaşık 1,4 dakikanız olur. AYT’de dört testin tamamını çözerseniz soru başına yaklaşık 1,1 dakika düşer. Ancak pratikte SAY ve EA öğrencileri AYT’de yalnızca 80 soru çözer. Böylece soru başına yaklaşık 2,2 dakikaları olur, fakat AYT soruları çok daha uzun ve zordur.

Üstelik her yanlış, bir doğrunun dörtte birini götürür; çünkü net, doğru sayısından yanlış sayısının dörtte biri çıkarılınca kalan sayıdır. Kısacası tek başına hız amaç değildir. Hız ve doğruluk birlikte gerekir ve ikisini de ancak süreli pratik geliştirir.

TYT ve AYT’ye nasıl çalışılır?

Dengeli bir plan genellikle şöyle görünür:

• İlk aylar: önce TYT temelini kurun, özellikle Türkçe ve temel matematiği. Sorularda geçen Türkçe terimleri de öğrenin.
• Orta aylar: ardından puan türünüzün AYT testlerini konu konu ekleyin.
• Son aylar: son olarak her hafta tam süreli deneme sınavları çözün ve her yanlışı inceleyin.

TYT ve AYT’de sık yapılan hatalar

• TYT her puan türünde sayıldığı hâlde zor AYT konularıyla başlamak.
• Süre tutmadan çalışmak; bu yüzden gerçek sınav birden çok hızlı gelir.
• Sorunun Türkçesini önemsememek; çünkü soru uzunsa matematiği bilmek yetmez.
• Rastgele işaretlemek; oysa dört yanlış bir doğruyu götürür.

Birçok öğrenci doğru sırayı tersine çevirir ve zor AYT konularıyla başlar. Sonuç olarak bahara zayıf bir TYT ile girer, oysa TYT her puanın yüzde 40’ıdır. Sınavın genel resmi için kapsamlı YKS sınavı rehberimizi ve yabancı öğrenciler için YKS rehberimizi okuyun.

ILEAP Academy ile TYT ve AYT hazırlığı

ILEAP Academy, İstanbul’da YKS’ye odaklanan ilk Arapça merkezlerden biridir. TYT ve AYT konularını Arapça anlatıyor, soruların Türkçesini öğretiyor ve süreli deneme sınavları yapıyoruz. Dersleri İstanbul’da yüz yüze ve online veriyoruz. Puan türünüze uygun grubu bulmak için ILEAP Academy’yi keşfedin.

Sık sorulan sorular

Hem TYT’ye hem AYT’ye girmek zorunda mıyım?

TYT zorunludur. AYT ise lisans programlarının çoğu için gerekir. Bu yüzden yalnızca iki yıllık ön lisans programlarını hedefleyenler AYT’ye girmeyebilir.

Hangi AYT testlerini çözeceğimi seçebilir miyim?

Evet. Puan türünüzün istediği AYT testlerini çözersiniz. Örneğin SAY için matematik ve fen, EA için matematik ve edebiyat-sosyal bilimler 1.

TYT’nin hangi bölümü Arap öğrenciler için en zor?

Genellikle Türkçe bölümü, çünkü okuma ve dil bilgisini ana dil seviyesinde ölçer. Gerçek sorularla erken ve düzenli pratik en büyük farkı yaratır.